İslamiyet


Hutbe:İffet ve Hayâ (15.12.2017)



İffet ve Hayâ (15.12.2017) Kıymetli Müslümanlar! Hz. Peygamber ile uzun süre birlikte olup O na hizmette bulunma şerefine eren meşhur sahâbîlerden Ebû Zerr yine bir gün O nunla beraberdi. Ebû Zerr e bir takım sorular soruyor, Ebû Zerr de Allah Resûlü nün daha iyi bileceğini söyleyerek onun açıklamalarına kulak veriyordu.


İffet ve Hayâ
(15.12.2017)

 

Kıymetli Müslümanlar!

Hz. Peygamber ile uzun süre birlikte olup O na hizmette bulunma şerefine eren meşhur sahâbîlerden Ebû Zerr yine bir gün O nunla beraberdi. Ebû Zerr e bir takım sorular soruyor, Ebû Zerr de Allah Resûlü nün daha iyi bileceğini söyleyerek onun açıklamalarına kulak veriyordu. Resûlullah ın sorularından biri şöyleydi: “Ebû Zerr, yatağından kalkıp mescide gidemeyecek, mescide gidip de yatağına dönmeye takatin kalmayacak kadar aşırı bir açlığa maruz kalırsan ne yaparsın?” Bu soru üzerine Ebû Zerr yine Hz. Peygamber in kanaatini öğrenmek için, “Allah ve Resûlü daha iyi bilir.” diye cevap verince Resûlullah da ona, “Bu durumda dahi iffetli olman gerekir.” buyurdular.[1]

Değerli Mü minler!

‘İffet’ kişinin haramdan uzak durması, helal olmayan söz ve davranışlardan sakınması demektir. İffet, kişinin yeme, içme ve cinsellik konularında nefsin aşırı arzularını dizginleyerek dengeli ve ölçülü davranmasını, dinin belirlediği çerçevede hareket etmesini ifade eden ahlâkî bir erdemdir.

‘Hayâ  ise; utanma, çekinme, Allah korkusuyla günahtan kaçınma gibi anlamlara gelir. Kişinin kötü bir işin yapılmasından veya iyi bir işin terk edilmesinden dolayı mahcubiyet duyması olarak da açıklanabilir. Mü minin söz ve davranışlarında iffetli ve hayâlı olması gerektiğini belirten Hz. Muhammed (s.a.s.); “İman yetmiş küsur şubedir. En üstünü Allah tan başka ilah bulunmadığına iman etmek, en alt derecesi de rahatsız edici şeyleri yoldan kaldırmaktır. Hayâ da imandan bir şubedir.”[2] ve “Her dinin kendine özgü bir ahlâkı vardır; İslâm ahlâkının özü de hayâdır.”[3] buyurdular.

Değerli Mü minler!

Hayâ, hem dinimizde hem de kültürümüzde nesiller boyu üstün ahlâkî bir meziyet olarak görülmüştür. Ancak ahlâkî değerlerin giderek yozlaştığı günümüz toplumunda hayâ duygusu eski değerini maalesef kaybetmeye başlamıştır. Öyle ki, önceleri hayâ sahibi olan kişiler övülürken, şimdilerde ise edebe aykırı söz söylemek, ahlâksız davranışları alenî olarak işlemek bazı çevrelerde, cesaretin, özgüvenin ve özgürlüğün bir göstergesi kabul edilmektedir. Hâlbuki hayâyı kaybetmek, öncelikle insanı “en şerefli varlık” olmaktan çıkararak değersizleştirir; birlikte yaşamanın temeli olan saygıyı ortadan kaldırarak toplumun bozulmasına yol açar. Bundan dolayı Efendimiz (s.a.s.); “Utanmadıktan sonra dilediğini yap!”[4] diyerek hayâsızlığın insan karakteri açısından oluşturduğu büyük tehlikeye dikkat çekmişlerdir.

Bu nedenle biz Müslümanlar olarak dinimizin diğer ahlâkî prensiplerine uyduğumuz gibi iffetli ve hayâlı olmaya da gereken önemi vermeliyiz. Özellikle doğruyu ve yanlışı yetiştiği çevrede öğrenen çocuklarımıza hayâyı asil bir değer olarak öğretmeli, tertemiz zihinlerine hayânın güzelliğini aşılamalıyız. Bilinçsizce edep dışı sözler söyleyen veya edebe aykırı davranışlarda bulunan masum çocukların bu hâllerine gülüp onları hayâsızlığa teşvik etmemeliyiz.

Hutbemi iffet ve hayâ timsali Sevgili Peygamberimiz (s.a.s.) in bir hadisi ve Kur’an-ı Kerim’den bir ayetle bitiriyorum: “Arsızlık nerede ve kimde olursa olsun çirkinleştirir; hayâ ise nerede ve kimde olursa olsun güzelleştirir.”[5]

“Kim, Rabbinin huzuruna çıkacağından korkar ve kendini nefsanî arzulardan alıkoyarsa, şüphesiz onun varacağı yer cennettir.”[6]

 

Hasan Çağlayan
Berlin DİTİB Şehitlik Camii Din Görevlisi

 

[1] İbn Mâce, Sadakât, 15
[2] Müslim, İman, 57
[3] İbn Mâce, Kitabü z-Zühd/Haya, 38/17
[4] Buhârî, Enbiyâ, 54
[5] Tirmizî, Birr, 47
[6] Naziat 79/40-41









Yorumlar

Bu makaleye ait yorum bulunmamaktadır. Yorum yapmak için aşağıda bulunan yorum formu aracılığı ile yorum yapabilirsiniz.



Yorum yap

Ad Soyad *

Email *

Yorum *






Reklam Alanı
Mini Sohbet
Kur'an-ı Kerim Öğren
Ziyaretçi Defteri
365 Gün Duâ
Nefis Muhasebesi
Facebook Sayfamız